Khi bước vào giai đoạn nước rút chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng, chắc hẳn bạn đã từng gặp phải một tình huống vô cùng oái oăm. Khi làm bài tập của riêng một chuyên đề ngữ pháp nào đó thì bạn làm đúng gần như tuyệt đối, nhưng khi bước vào phòng thi làm bài tổng hợp thì lại hoang mang không biết câu này áp dụng công thức nào. Vấn đề không nằm ở trí thông minh của bạn, mà nằm ở việc bạn đang học theo khối tĩnh. Giải pháp đột phá để đập tan tình trạng này chính là phương pháp học xen kẽ, hay còn gọi là Interleaving.
1. Phương pháp Interleaving hoạt động như thế nào?
Trong quá trình học tập truyền thống, chúng ta thường có thói quen chia nhỏ kiến thức thành từng khối riêng biệt và giải quyết triệt để từng khối một. Chẳng hạn, bạn dành trọn vẹn ngày thứ hai để cày nát các thì hiện tại, ngày thứ ba chuyên tâm làm bài tập câu bị động và ngày thứ tư chỉ luyện đọc hiểu. Cách học này mang lại cảm giác thành tựu rất nhanh, nhưng lại khiến bộ não trở nên thụ động.
Phương pháp Interleaving đi ngược lại hoàn toàn với thói quen đó. Thay vì cắm cúi học một chủ đề trong thời gian dài, bạn sẽ chủ động xáo trộn nhiều kỹ năng hoặc nhiều chuyên đề lại với nhau trong cùng một buổi học. Bộ não của bạn sẽ liên tục phải chuyển đổi trạng thái, làm quen với việc nhảy từ khái niệm này sang khái niệm khác. Sự gián đoạn có chủ ý này ban đầu sẽ mang lại cảm giác khó khăn và chậm chạp, nhưng đó lại chính là lúc các cơ bắp thần kinh của bạn đang được rèn luyện để trở nên sắc bén nhất.
(Mô tả ảnh 1: Hình ảnh đồ họa minh họa hai cách học. Một bên là các khối màu sắc được xếp riêng biệt đỏ, xanh, vàng nối tiếp nhau. Một bên là các khối màu được trộn lẫn đan xen vào nhau, thể hiện cách bộ não linh hoạt xử lý nhiều luồng thông tin liên tục.)
Vì sao học xen kẽ lại phù hợp cho các kỳ thi lớn?
Hãy thử phân tích cấu trúc của một đề thi THPT Quốc gia môn Tiếng Anh hay một bài thi IELTS thực tế. Các giám khảo không bao giờ phân chia sẵn cho bạn phần này chỉ dùng câu điều kiện, phần kia chỉ kiểm tra từ vựng chủ đề môi trường. Các dạng câu hỏi được rải ngẫu nhiên và bủa vây người làm bài từ mọi hướng.
Nếu chỉ quen học theo khối, não bộ của bạn chỉ được rèn luyện kỹ năng áp dụng công thức chứ không có kỹ năng nhận diện vấn đề. Khi tiếp xúc với cách học Interleaving, bạn đang trực tiếp mô phỏng lại áp lực của phòng thi. Việc liên tục chuyển đổi giữa các chuyên đề buộc bạn phải tự đặt câu hỏi đây là dạng bài gì và cần dùng chiến thuật nào để giải quyết. Khả năng phản xạ và chọn lọc công cụ giải đề của bạn sẽ được nâng lên một tầm cao hoàn toàn mới.
3. Cách vận dụng Interleaving để bứt phá điểm số
Việc áp dụng chiến thuật này vào quá trình ôn luyện đòi hỏi sự sắp xếp thời gian biểu một cách khôn ngoan. Tùy thuộc vào mục tiêu của bạn là kỳ thi trung học phổ thông hay chứng chỉ quốc tế, chúng ta sẽ có cách thiết kế bài tập khác nhau để tối ưu hóa thời gian.
Đối với các bạn đang cày đề THPT Quốc gia, việc trộn lẫn các mảng ngữ pháp và từ vựng là điều bắt buộc. Thay vì tải một tài liệu gồm một trăm câu trắc nghiệm chỉ chuyên về mệnh đề quan hệ, bạn hãy tự tạo ra hoặc tìm kiếm các đề thi thử tổng hợp. Trong một buổi học kéo dài hai tiếng, bạn có thể dành ba mươi phút đầu giải quyết các câu hỏi tìm lỗi sai, chuyển sang ba mươi phút đọc hiểu, rồi kết thúc bằng việc làm các câu giao tiếp ngữ cảnh và viết lại câu. Việc chuyển đổi liên tục này giúp não bộ luôn trong trạng thái tỉnh táo và không bị rơi vào lối mòn tư duy.
(Mô tả ảnh 2: Cận cảnh một chiếc bàn học ngăn nắp với một bài thi thử tiếng Anh tổng hợp đang được làm dang dở. Bút đỏ được dùng để khoanh tròn các từ khóa quan trọng trong phần đọc hiểu, bên cạnh là một cuốn sổ tay nhỏ ghi chú các bẫy ngữ pháp đa dạng vừa rút ra được từ bài thi.)
Nếu mục tiêu của bạn là chinh phục IELTS, tư duy học xen kẽ cần được áp dụng cho cả bốn kỹ năng nghe nói đọc viết. Rất nhiều người mắc sai lầm khi dành trọn một tuần chỉ để luyện Viết và bỏ bê các kỹ năng còn lại. Hãy thử chia nhỏ thời gian trong ngày. Buổi sáng bạn có thể làm một bài Nghe trọn vẹn, sau đó tận dụng chính từ vựng và cấu trúc vừa nghe được để lập dàn ý cho một bài Nói vào buổi chiều. Sự cộng hưởng giữa các kỹ năng không chỉ giúp bạn bớt nhàm chán mà còn tạo ra sự liên kết kiến thức cực kỳ vững chắc.
4. Vượt qua những trở ngại ban đầu
Giai đoạn đầu khi mới chuyển sang cách học trộn lẫn này, bạn chắc chắn sẽ cảm thấy mệt mỏi và có vẻ như tiến độ bị chậm lại so với trước. Bạn sẽ liên tục làm sai những câu mà đáng lý ra nếu học theo khối bạn đã làm đúng. Đừng nản lòng vì đây là tín hiệu cho thấy phương pháp đang phát huy tác dụng. Não bộ đang phải phá vỡ những liên kết nông để xây dựng lại hệ thống nơ-ron sâu sắc và bền vững hơn.
Để không bị ngợp, bạn hãy bắt đầu bằng việc xen kẽ những chủ đề có sự liên quan nhất định với nhau trước khi trộn lẫn những mảng kiến thức quá khác biệt. Hãy kết hợp phương pháp này cùng với kỹ thuật lặp lại ngắt quãng và gợi nhớ chủ động đã được đề cập ở những bài viết trước. Bộ ba kỹ năng này chính là công thức hoàn hảo nhất giúp bạn làm chủ mọi kiến thức và tự tin bước vào bất kỳ kỳ thi tiếng Anh khó nhằn nào.